به گزارش بازار پرواز به نقل از ستاد نانو، شرکت دانش بنیان کیتوتک مسیر خودرا از پژوهش های دانشگاهی درباره ی بیوپلیمرهای طبیعی شروع کرد و امروز مجموعه ای از محصولات ترمیم زخم، بندآورنده های خونریزی و محصولات مبتنی بر نانو نقره را تولید می کند؛ محصولاتی که قسمتی از آنها به بازارهای خارجی هم راه یافته اند. سهیلا سلحشور کردستانی، بنیان گذار و مدیرعامل این شرکت، روایت می کند که چطور یک پروژه تحقیقاتی از سالهای میانی دهه ۱۳۷۰، بعد از سال ها پژوهش، ثبت اختراع و توسعه فناوری، به کسب وکاری دانش بنیان با حاضرشدن در بازارهای بین المللی تبدیل شد.
از یک پژوهش دانشگاهی تا تولد یک شرکت دانش بنیان
داستان کیتوتک از یک کارخانه، سرمایه گذاری بزرگ یا خط تولید مجهز آغاز نشد؛ نقطه شروع آن پژوهشی دانشگاهی بود که سال ها پیش، در دوران تحصیل دکتری سهیلا سلحشور کردستانی شکل گرفت. تمرکز این تحقیقات بر شناسایی و استفاده از بیوپلیمرهای طبیعی موجود در ایران بود؛ موادی که می توانستند در عرصه های پزشکی و خصوصاً ترمیم زخم کاربرد داشته باشند.
سلحشور کردستانی درباره ی آغاز این مسیر می گوید تحقیقات اولیه از حدود سالهای ۱۳۷۵ و ۱۳۷۶ آغاز شد و بعد از چند سال توسعه و تکمیل، شرکت کیتوتک در سال ۱۳۸۲ تأسیس شد. به این ترتیب، یک پروژه علمی که ابتدا ماهیتی پژوهشی داشت، کم کم وارد مرحله طراحی محصول، گسترش فناوری و در نهایت تولید صنعتی شد.
یکی از اولین دستیافته های این مسیر، توسعه گروهی از محصولات ترمیم زخم بود. این محصولات بر پایه بیوپلیمرهای طبیعی تولید شدند که مواد اولیه آنها از منابع داخلی کشور به دست می آمد و فناوری فرآوری و استفاده از آنها هم در داخل توسعه پیدا کرده بود.
به گفته مدیرعامل کیتوتک، محصولات اولیه این مجموعه از نظر استفاده از بیوپلیمرهای طبیعی در عرصه ترمیم زخم، دستاوردی کم سابقه در ایران و حتی در سطح بین المللی محسوب می شدند. این شرکت همین طور موفق به ثبت پنج اختراع بین المللی در اروپا برای فناوری های در رابطه با محصولات خود شد؛ اتفاقی که مسیر تجاری سازی و توسعه بازار را برای این مجموعه هموارتر کرد.
این تجربه نشان داده است که تبدیل یک ایده علمی به محصول تجاری، معمولا مسیری کوتاه و مستقیم نیست. میان مقاله علمی و محصول نهایی، مراحل مختلفی مانند توسعه فناوری، آزمون، ثبت اختراع، دریافت مجوز، تولید در مقیاس مناسب و یافتن بازار وجود دارد؛ مراحلی که کیتوتک هم طی سالهای فعالیت خود پشت سر گذاشته است.
تمرکز کیتوتک بر زخم و خونریزی
سبد محصولات کیتوتک امروز به یک محصول یا یک فناوری محدود نیست. یکی از مهم ترین گروههای تولیدی این شرکت، محصولات ترمیم زخم است. این خانواده برای طیف متنوعی از زخم ها طراحی شده و خصوصاً زخم هایی که روند ترمیم آنها دشوار و طولانی است، از کاربردهای اصلی این محصولات به شمار می روند.
زخم های مزمن همچون چالش های مهم حوزه سلامت هستند و درمان آنها می تواند نیازمند مراقبت طولانی مدت باشد. از همین رو، توسعه مواد و محصولات جدید برای مساعدت با پروسه ترمیم زخم، یکی از حوزه های مورد توجه محققان و شرکت های فعال در تجهیزات و محصولات پزشکی است.
گروه دوم محصولات کیتوتک به بندآورنده های خونریزی اختصاص دارد. این محصولات در محیط های درمانی و خصوصاً در جراحی ها کاربرد دارند و می توانند برای بیمارانی که با مشکلات انعقادی مواجهند، اهمیت بیشتری پیدا کنند. بیماران دچار هموفیلی همچون گروه هایی هستند که کنترل خونریزی در آنها اهمیت ویژه ای دارد.
کیتوتک در سالهای اخیر دامنه این محصولات را هم توسعه داده و قسمتی از بندآورنده های خونریزی خودرا جهت استفاده های ساده تر و روزمره طراحی نموده است. این محصولات می توانند در شرایطی مانند بریدگی ها و خراش های سطحی که در فعالیتهای روزانه اتفاق می افتند، مورد استفاده قرار گیرند.
به این ترتیب، شرکت تلاش نموده است فناوری بندآوری خون را تنها در محیط بیمارستان و اتاق عمل محدود نکند و قسمتی از آنرا به محصولاتی تبدیل کند که امکان استفاده آسان تر در محیط های خارج از مراکز درمانی را هم داشته باشند.
نانو نقره به کمک محصولات پزشکی آمد
یکی از بخش های فناورانه تر سبد محصولات کیتوتک، محصولات برپایه فناوری نانو نقره است. بگفته سلحشور کردستانی، این شرکت تولید محصولات مبتنی بر نانو نقره را از سال ۱۳۸۵ آغاز نموده و در راه توسعه آنها از حمایت و تشویق ستاد گسترش فناوری نانو هم بهره مند شده است.
نقره به سبب خاصیت های ضدمیکروبی خود از گذشته های دور مورد توجه بوده است، اما استفاده از آن در مقیاس نانو می تواند زمینه طراحی محصولات جدیدی را فراهم آورد. کیتوتک هم از این فنآوری در توسعه محصولات در رابطه با کنترل آلودگی و ضدعفونی بهره برده است.
یکی از نکات مهم در توسعه این محصولات، توجه به تجربه مصرف کنندگان در دوران همه گیری کرونا بود. در آن دوره، استفاده گسترده از ضدعفونی کننده های الکلی برای دست ها به قسمتی از زندگی روزمره مردم تبدیل شد. با وجود کاربرد گسترده این محصولات، استفاده مکرر از ترکیبات الکلی می توانست برای برخی افراد با خشکی پوست و تحریک یا حساسیت پوستی همراه باشد.
محصولات مبتنی بر نانو نقره کیتوتک با هدف عرضه گزینه ای متفاوت در این زمینه توسعه یافتند. طبق توضیحات عرضه شده از طرف مدیرعامل شرکت، این محصولات برعکس ضدعفونی کننده های الکلی، باعث خشکی شدید پوست نمی شوند و حتی می توانند به حفظ نرمی پوست کمک کنند.
این خاصیت در حالی که افراد مجبور بودند در طول روز چندین بار دست های خودرا ضدعفونی کنند، اهمیت بیشتری پیدا می کرد. کیتوتک هم در همان دوره کوشش کرد قسمتی از نیاز بازار را بوسیله عرضه محصولات برپایه فناوری نانو نقره پاسخ دهد.
صادرات محصولات نانویی کیتوتک
یکی از نقاط قابل توجه در راه توسعه کیتوتک، عبور محصولات این شرکت از بازار داخلی و ورود به بازارهای خارجی است. سلحشور کردستانی می گوید قسمتی از محصولات مبتنی بر نانو نقره این شرکت به کشورهای دیگر، خصوصاً در منطقه جنوب شرق آسیا، صادر شده اند.
صادرات محصولات پزشکی و بهداشتی فناورانه، صرفا به تولید یک محصول با تکنولوژی جدید محدود نمی شود و موضوع هایی مانند کیفیت، استانداردها، مجوزهای مورد نیاز، شناخت بازار مقصد و ایجاد شبکه توزیع هم در آن نقش دارند. بنابراین، حضور محصولات کیتوتک در بازارهای خارجی را میتوان یکی از مراحل مهم در راه تجاری سازی فناوری این شرکت دانست.
در این میان، استفاده از مواد اولیه و فناوری بومی هم اهمیت ویژه ای دارد. مسیر کیتوتک از پژوهش روی منابع طبیعی موجود در کشور شروع شد و در ادامه به تولید محصولاتی رسید که قسمتی از آنها قابلیت رقابت و حضور در بازارهای خارجی را پیدا کرده اند.
بیش از سه دهه فاصله میان ایده و بازار
روایت کیتوتک بالاتر از آن که داستان یک محصول خاص باشد، روایت پروسه طولانی تبدیل دانش به کسب و کار است. تحقیقات اولیه این مجموعه در نیمه دوم دهه ۱۳۷۰ آغاز شد، شرکت در سال ۱۳۸۲ شکل گرفت و توسعه محصولات در سالهای بعد ادامه پیدا کرد. فناوری نانو هم از اواسط دهه ۱۳۸۰ وارد قسمتی از محصولات شرکت شد و الان این مجموعه علاوه بر بازار داخلی، در راه توسعه بازارهای صادراتی قرار دارد.
سلحشور کردستانی که استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر هم هست، همچون پژوهشگرهایی است که تلاش نموده است میان فعالیت دانشگاهی و تولید صنعتی ارتباط برقرار کند. وی در طول فعالیت حرفه ای خود بالاتر از ۳۰ اختراع به ثبت رسانده و قسمتی از تحقیقاتش را به توسعه محصولات پزشکی مختص کرده است.
یکی از محورهای شناخته شده فعالیتهای پژوهشی او، استفاده از پوسته میگو و ترکیبات حاصل از آن برای توسعه مواد مورد استفاده در ترمیم زخم بوده است. این رویکرد نمونه ای از تبدیل یک منبع طبیعی به ماده ای با ارزش افزوده بالاتر در عرصه پزشکی به حساب می آید.
تجربه کیتوتک همین طور نشان داده است که مسیر کارآفرینی فناورانه الزاماً از سرمایه های هنگفت و زیرساخت های صنعتی بزرگ آغاز نمی گردد. در خیلی از موارد، یک مساله علمی، سال ها پژوهش و سعی برای تبدیل یافته های آزمایشگاهی به محصول می تواند نقطه شروع یک کسب و کار باشد.
امروز کیتوتک مجموعه ای از محصولات ترمیم زخم، بندآورنده های خونریزی و محصولات مبتنی بر نانو نقره را در اختیار دارد و قسمتی از محصولات آن به بازارهای خارجی هم راه پیدا کرده است. مسیری که از تحقیقات دانشگاهی درباره ی بیوپلیمرهای طبیعی آغاز شد، با ثبت اختراع و توسعه محصول ادامه یافت و در نهایت به تولید و صادرات رسید.
این تجربه نشان داده است فاصله میان «دانش» و «محصول» باآنکه زیاد است، اما الزاماً غیرقابل عبور نیست. ترکیب پژوهش مستمر، صبر، سرمایه گذاری روی گسترش فناوری و شناخت بازار می تواند یک ایده دانشگاهی را به محصولی تبدیل کند که نه تنها در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد، بلکه راه خودرا به بازارهای بین المللی هم باز کند. کیتوتک نمونه ای از همین مسیر است؛ مسیری که از یک پژوهش دانشگاهی درباره ی بیوپلیمرهای طبیعی آغاز شد و امروز به محصولات پزشکی و فناوری های نانویی با حاضرشدن در بازارهای خارج از کشور رسیده است.
زخم های مزمن همچون چالش های مهم حوزه سلامت هستند و درمان آنها می تواند نیازمند مراقبت طولانی مدت باشد. با وجود کاربرد گسترده این محصولات، استفاده مکرر از ترکیبات الکلی می توانست برای برخی افراد با خشکی پوست و تحریک یا حساسیت پوستی همراه باشد. سلحشور کردستانی که استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر هم هست، همچون پژوهشگرهایی است که تلاش نموده است میان فعالیت دانشگاهی و تولید صنعتی ارتباط برقرار کند.
منبع: بازار پرواز